Przypuszczalnie może się przydać
Vorrei to pierwsza forma trybu przypuszczającego, którą nieświadomie poznają polscy kursanci. Nieświadomie, bo zdanie vorrei un caffè jest przydatne nawet nieznającym włoskiego, natomiast sam tryb przypuszczający pojawia się zwykle w drugim roku klasycznej nauki. I uwaga, ten tryb nie ma tylko końcówki REI jak wydaje się początkującym. Pytanie „vorrei qualcosa da bere?” pokazuje nie tyle biegłość i grzeczność językową pytającego, tylko jego braki gramatyczne, albo wątpliwości w określaniu swoich oczekiwań. Pytający zadał bowiem pytanie samemu sobie. Zmyliła go pewnie końcowa litera i , słusznie kojarząca się z drugą osobą liczby pojedynczej w wielu włoskich czasach. Przecież mówimy parli, parlavi, parlerai / dormi, dormivi, dormirai / sei, eri, sarai.
Są dwie włoskie struktury, gdzie rzeczywiście malutka, pionowa litera – i – będzie końcową literą pierwszej, a nie drugiej osoby liczny pojedynczej. Jedną z nich jest condizionale, czyli tryb przypuszczający, którym się dziś zajmiemy, drugą passato remoto (taki dziwny czas zupełnie FUI).
To nie jest najprostsze zagadnienie gramatyczne, ale problem polega głównie na długości niezmiennej końcówki dodawanej do tematu czasownika. Jak tysiąc razy powtórzysz sobie formy „rei, resti, rebbe, remmo, reste, rebbero” będzie ci łatwiej w życiu, nie tylko na włoskim. Jeśli znasz mnie z Sul serio albo z innych szkół, w których pracowałem, pewnie pamiętasz, że trochę inaczej przedstawiam włoskie odmiany niż robią to klasyczne podręczniki. Między tematem a końcówką wyróżniam tzw. łącznik, bo moim zdaniem ułatwia to zapamiętanie form i dokładniejszą obserwację pewnej regularności czasów czy trybów.
Imperfetto uczysz się u mnie na końcówkach – vo,vi, va, vamo, vate, vano / futuro semplice na – rò, rai, rà, remo, rete, ranno, a condizionale, o którym dziś mowa właśnie na „rei, resti, rebbe, remmo, reste, rebbero”. Przemyciłem te końcówki po raz drugi, zrobię to podstępnie jeszcze niejednokrotnie w tym tekście, żeby te formy „rei, resti, rebbe, remmo, reste, rebbero” utkwiły ci lepiej w pamięci.
Jak wygląda łącznik? W przypadku czasowników na –are i –ere to mała zaokrąglona literka -e – (zaokrąglona od permanentnego jedzenia), w przypadku czasowników na –ire to stojąca na baczność literka – i -. Identycznie jak w futuro semplice, zresztą to bardzo podobne struktury pod względem tworzenia form. Pytanie, czy znasz i pamiętasz odmianę w czasie przyszłym?
_________________________________________________________________________________________________________________________________
Parlare to zatem parleREI, parleRESTI, parleREBBE, parleREMMO, parleRESTE, parleREBBERO.
Prendere? prendeREI, prendeRESTI, prendeREBBE, prendeREMMO, prendeRESTE, prendeREBBERO
Dormire? DormiREI, dormiRESTI, dormiREBBE, dormiREMMO, dormiRESTE, dormiREBBERO
Przy czasownikach nieregularnych wystarczy ci zapamiętanie pierwszej formy io. Oczywiście, o ile znasz końcówki „rei, resti, rebbe, remmo, reste, rebbero”.
_________________________________________________________________________________________________________________________________
Fare? Farei ….a dalej już bez mojej pomocy
Dare? Darei,……………
Stare? Starei ……………
Andare – Andrei ………..
Avere – avrei ………..
Dovere – dovrei ………
Potere – potrei…………
Sapere – saprei ……….
Vedere – Vedrei …….
Vivere – vivrei ……….
Essere – sarei ……..(essere nie byłoby prawdziwym włoskim essere, gdyby było regularne)
________________________________________________________________________________________________________________________________
Uwaga szczególnie na formy z podwójną literą R
Bere – berrei,
Rimanere- rimarrei
Tenere- terrei
Venire – verrei
Volere – vorrei
_________________________________________________________________________________________________________________________________
,
I tak oto wróciliśmy do vorrei, bo przecież volerei to forma LATAŁBYM od regularnego czasownika VOLARE. Warto pamiętać, że odpowiednikiem VORREI jest MI PIACEREBBE (podobałoby mi się/ chiałbym), a nie MI PIACEREI (podobałbym się sobie), czytelniku egoisto!
Formy formami, są do przełknięcia, choć spróbujcie odmienić regularny czasownik DESIDERARE. Czegoś pewnie pragnęlibyście w życiu, zatem warto znać odmianę w trybie przypuszczającym. Słucham, słucham, językowe kłamczuszki, wstawiliście prawidłowo i wymówiliście na pewno wszystkie sylaby w słowie DESIDEREREBBERO?
Formy jak i cała gramatyka na nic wam się nie zda, jeśli nie będziecie umieli i chcieli korzystać z nich w praktyce. Użycie condizionale jest praktycznie identyczne jak po polsku, zatem przyda ci się on bezdyskusyjnie ( tym razem nie tylko przypuszczalnie) do :
a) Uprzejmych pytań: Ti dispiacerebbe chiudere la finestra? (propozycja dla zmarźluchów) Mi potresti aspettare altri 10 minuti (do zapamiętania przez spóźnialskich) Che ne diresti di fare un giro con la bici? (dla namiętnych cyklistów)
b) Porad: Al posto tuo mi sposerei (dla miłośników małżeństwa). Dovresti andare a piedi invece di prendere sempre la macchina (dla przeciwników blachosmrodów). Faresti bene a non fumare (dla miłośników picia, a nie palenia)
Czasownik dovere w trybie przypuszczającym wyraża właśnie powinności, zatem staje się odpowiednikiem banalnie prostego should w barbarzyńskim języku angielskim.
c) Wyrażenia opinii subiektywnej: secondo me lui dovrebbe guadagnare di più
d) Wyrażenia pragnienia, propozycji do przeanalizowania: vorrei andare al mare (chi non vorrebbe?), sarebbe bello organizzare un altro appuntamento.
Condizionale giornalistico nie jest w tym momencie dla ciebie najistotniejszy, to taka forma używana po prostu przez media do podawania niesprawdzonej do końca informacji.
Aggiungereste ancora qualcosa?
_____________________________________________________________________________________________________________________________
Dziękuję za ciepły odbiór artykułu o zaimkach. Kursantka, której powiedziałem, by zajęła się zaimkami, bo jak nie, zaimki wezmą się za nią, odparła: poradzę sobie, nic mi nie grozi, bo jestem poza Lublinem, u mamy.
Na szczęście, mimo podejrzanie podeszłego wieku, wciąż mam niezły refleks i pamięć. – Pamiętaj, że nawet nazwa MILEJÓW ma w sobie dwa włoskie zaimki – odpisałem szybko, przypominając sobie o miejscu pochodzenia dziewczyny.